અમદાવાદ, 23 સપ્ટેમ્બર। નરનારાયણ શાસ્ત્રી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી (NSIT), જેટલપુરના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફોરેન્સિક સાયન્સિસ એન્ડ સાયબર સિક્યુરિટી (IFSCS) દ્વારા આયોજિત ફોરેન્સાઇટ 2026 ફોરેન્સિક સાયન્સ વીકના બીજા દિવસે ક્રાઇમ સીન ઇન્વેસ્ટિગેશન, નિષ્ણાત વ્યાખ્યાન, વિશિષ્ટ ફોરેન્સિક પડકારો અને વિવિધ સ્પર્ધાઓનો રસપ્રદ સંગમ જોવા મળ્યો. વિભાગાધ્યક્ષ ડૉ. ગીતા ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે ફોરેન્સાઇટ 2026ના બીજા દિવસે વિદ્યાર્થીઓને માત્ર સૈદ્ધાંતિક જ્ઞાન સુધી મર્યાદિત રાખવાને બદલે એવી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા, જેમાં અવલોકન, તાર્કિક વિચારસરણી, પુરાવાઓનું અર્થઘટન, ટીમવર્ક અને વૈજ્ઞાનિક સમસ્યા-નિવારણ જેવા કૌશલ્યોની આવશ્યકતા હતી. દિવસના કાર્યક્રમમાં ક્રાઇમ સીન ઇન્વેસ્ટિગેશન સ્પર્ધા, ડૉ. અંકિતા પટેલનું નિષ્ણાત વ્યાખ્યાન, ફોરેન્સિક એરીના અને ફોરેન્સિક ક્વિઝ સ્પર્ધાનો સમાવેશ થયો હતો.

કૃત્રિમ ક્રાઇમ સીન પર વિદ્યાર્થીઓએ તપાસની ક્ષમતા દર્શાવી

દિવસની શરૂઆત ક્રાઇમ સીન ઇન્વેસ્ટિગેશન સ્પર્ધાથી થઈ, જેનું આયોજન ક્રાઇમ સીન લેબોરેટરીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. વિવિધ ટીમોને કૃત્રિમ રીતે તૈયાર કરવામાં આવેલા ક્રાઇમ સીન આપવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં સ્પર્ધકોએ ઘટનાસ્થળનું બારીકાઈથી નિરીક્ષણ કરવું, મહત્વપૂર્ણ સંકેતોની ઓળખ કરવી, પુરાવાઓનું અર્થઘટન કરવું અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓના આધારે ઘટનાક્રમનું પુનઃનિર્માણ કરવાનો પડકાર સ્વીકાર્યો હતો.
સ્પર્ધામાં સ્પર્ધકોએ 5થી 8 સભ્યોની ટીમોમાં ભાગ લીધો હતો. તેમાં ઘટનાસ્થળ વ્યવસ્થાપન, ટીમવર્ક, વિશ્લેષણાત્મક વિચારસરણી તેમજ મહત્વપૂર્ણ અને બિનમહત્વપૂર્ણ વિગતો વચ્ચે તફાવત કરવાની ક્ષમતા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
સ્પર્ધામાં એમએસસી પ્રથમ સેમેસ્ટરની ટીમ પંચાયતએ વિજેતાનું સ્થાન મેળવ્યું, જ્યારે બીએસસી પાંચમા અને સાતમા સેમેસ્ટરની ટીમ વેરિટાસ ઉપવિજેતા રહી હતી.
નોંધનીય છે કે ટીમ વેરિટાસે ક્રાઇમ સિમ ઇન્વેસ્ટિગેશન અને ફોરેન્સિક ક્વિઝ, બંને સ્પર્ધાઓમાં સારો દેખાવ કરતાં બંનેમાં ઉપવિજેતાનું સ્થાન મેળવ્યું હતું. ટીમમાં અફશીન કુરેશી, જીલ અગ્રવાલ, લય દ્વિવેદી, અર્શિયા કાજી અને તિથિ શાહનો સમાવેશ થતો હતો.
આ ટીમે ક્રાઇમ સીન ઇન્વેસ્ટિગેશન સ્પર્ધામાં ઉપવિજેતા રહીને ટીમવર્ક અને વિશ્લેષણાત્મક ક્ષમતાનું અસરકારક પ્રદર્શન કર્યું હતું, જ્યારે ફોરેન્સિક ક્વિઝમાં પણ ઝડપી પ્રશ્નોત્તરીના તબક્કામાં શાનદાર દેખાવ કર્યો હતો.
પોતાના વિશિષ્ટ વ્યાખ્યાનમાં ડૉ. અંકિતા પટેલે જણાવ્યું હતું કે ક્રાઇમ સીન ઇન્વેસ્ટિગેશનના બદલાતા સ્વરૂપને અનુરૂપ હવે તપાસ પ્રક્રિયા પણ આગળ વધી રહી છે. વિશેષ સત્રમાં ડૉ. અંકિતા પટેલે ક્રાઇમ સીન ઇન્વેસ્ટિગેશનના બદલાતા સ્વરૂપ અંગે વિગતવાર ટેકનિકલ અને મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી હતી.

ફોરેન્સિક એરીનામાં વિદ્યાર્થીઓએ નિપુણતા દર્શાવી

નિષ્ણાત સત્ર અને વિરામ બાદ વિદ્યાર્થીઓએ ફોરેન્સિક એરીનામાં ભાગ લીધો હતો. આ વ્યક્તિગત અને નિપુણતા આધારિત પડકાર હતો, જેનું આયોજન સંબંધિત ફોરેન્સિક લેબોરેટરીઓમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
સ્પર્ધકોએ પોતાની પસંદગીના ફોરેન્સિક ક્ષેત્રની પસંદગી કરી હતી અને તેમને પુરાવાઓનું અર્થઘટન, ઓળખ, સમસ્યા-નિવારણ તથા ફોરેન્સિક સિદ્ધાંતોના ઉપયોગ સાથે સંબંધિત ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ કાર્યો આપવામાં આવ્યા હતા.

સ્પર્ધામાં વિજેતાઓ

વિવિધ નિપુણતા વર્ગોમાં ફોરેન્સિક એરીના હેઠળ બાયોલોજીમાં પુષ્ટિ મિશ્રા, એફપીક્યુડીમાં અનિરુદ્ધ મોદી તથા કેમિસ્ટ્રી અને ટોક્સિકોલોજીમાં જ્ઞાનંદા પાંડા વિજેતા રહ્યા હતા.
આ પ્રવૃત્તિ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને પોતાના વિશિષ્ટ ફોરેન્સિક ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત જ્ઞાન અને કૌશલ્યોને સ્વતંત્ર રીતે રજૂ કરવાની તક મળી હતી.

ફોરેન્સિક ક્વિઝમાં જ્ઞાન અને ઝડપી વિચારસરણીની કસોટી

દિવસની અંતિમ મુખ્ય સ્પર્ધા ફોરેન્સિક ક્વિઝ સ્પર્ધા રહી હતી, જેમાં સ્પર્ધકોના ફોરેન્સિક જ્ઞાન, અવલોકન ક્ષમતા અને તાર્કિક વિચારસરણીનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
ક્વિઝના વિવિધ તબક્કાઓમાં સ્પર્ધકોના જ્ઞાન અને ઝડપી વિચારસરણીની કસોટી કરવામાં આવી હતી. તેમાં ચિત્ર આધારિત પ્રશ્નો, કોયડા આધારિત પ્રશ્નો, સંબંધ જોડવાના તબક્કા, ઓળખ આધારિત પ્રશ્નો, કેસ આધારિત પ્રશ્નો અને ઝડપી જવાબના તબક્કાનો સમાવેશ થયો હતો.
ફોરેન્સિક ક્વિઝ સ્પર્ધામાં જ્ઞાનંદા પાંડા અને તેમની ટીમે વિજેતાનું સ્થાન મેળવ્યું, જ્યારે ટીમ વેરિટાસ ઉપવિજેતા રહી હતી.

શીખ, તપાસ અને સ્પર્ધાથી ભરપૂર રહ્યો બીજો દિવસ

દિવસના સમાપન સમયે પુરસ્કાર વિતરણ સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વિજેતા સ્પર્ધકો અને ટીમોને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. સાથે જ સ્પર્ધાઓમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લેનાર તમામ સ્પર્ધકોના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી.
ફોરેન્સાઇટ 2026નો બીજો દિવસ વ્યવહારુ તપાસ, શૈક્ષણિક શીખ અને સ્પર્ધાત્મક પ્રવૃત્તિઓના અસરકારક સંયોજન તરીકે રહ્યો હતો.